5+1 tips για να προλάβετε τη νεφρολιθίαση

Οι πέτρες στα νεφρά είναι μια συχνή παθολογική κατάσταση, που μπορεί να μετατρέψει από τη μια στιγμή στην άλλη την καθημερινότητά μας σε εφιάλτη, ειδικά όταν συνοδεύονται από έντονο πόνο στα πλευρά, τον γνωστό κολικό του νεφρού. Πρόκειται ουσιαστικά για συμπαγείς μάζες κρυστάλλων που δημιουργούνται από τη συγκέντρωση ουσιών όπως το οξαλικό ασβέστιο και το ουρικό οξύ στα ούρα και μπορούν να προληφθούν με απλές, καθημερινές αλλαγές στις διατροφικές μας συνήθειες.

Η νεφρολιθίαση μπορεί να είναι ασυμπτωματική, όταν οι πέτρες είναι μικρές ή να εκδηλωθεί με έντονη πίεση στο νεφρό, όταν είναι μεγαλύτερες, εξαιτίας των εμποδίων που συναντούν τα ούρα. Μάλιστα, ο κολικός του νεφρού, που κάνει και αισθητή την ύπαρξή τους, μοιάζει σε ένταση, σύμφωνα με τις περιγραφές των ασθενών, με τον πόνο του τοκετού, ενώ εμφανίζεται συνήθως χωρίς να δώσει προειδοποιητικά σημάδια.

Υπολογίζεται πως ένας στους δέκα ανθρώπους θα έρθει αντιμέτωπος με τη νεφρολιθίαση κάποια στιγμή στη ζωή του, ενώ μεγάλο ποσοστό αυτών θα υποτροπιάσει λίγα χρόνια αργότερα. Μάλιστα, οι πέτρες στα νεφρά φαίνεται πως προτιμούν τις γυναίκες, αλλά και τους νέους άνδρες, ενώ δεν αποκλείεται να εμφανιστούν ακόμα και σε παιδιά. 

Όταν οι πέτρες είναι μικρές, συνήθως απορρίπτονται από μόνες τους μέσα όμως από μια σχετικά χρονοβόρα διαδικασία. Το πρόβλημα παρουσιάζεται στις μεγαλύτερες πέτρες, που μπορεί να απαιτήσουν, πέραν της φαρμακευτικής αγωγής, χειρουργική επέμβαση, λιθοτριψία ή εξαγωγή τους ενδοσκοπικά.

 

Πώς να προλάβετε την νεφρολιθίαση

Σε μεγάλο βαθμό η νεφρολιθίαση μπορεί να προληφθεί μέσω της διατροφής, αλλά και της ενυδάτωσης του οργανισμού. Τι μπορείτε λοιπόν να κάνετε, ώστε να προλάβετε τον σχηματισμό πετρών στα νεφρά και να μην χρειάζεται να τρέχετε εκ των υστέρων για να αντιμετωπίσετε τις επώδυνες συνέπειές τους; Οι τρόποι είναι απλοί:

  1. Μην ξεχνάτε να ενυδατώνετε τον οργανισμό σας. Η ενυδάτωση είναι πολύ σημαντικός παράγοντας θωράκισης από τη νεφρολιθίαση, καθώς, όταν κάποιος δεν πίνει πολλά υγρά, παράγει και λιγότερα ούρα, τα οποία είναι πυκνότερα και επιρρεπή στον σχηματισμό λίθων. Μάλιστα, έρευνες έχουν δείξει ότι άτομα που παράγουν καθημερινά μεταξύ 2 και 2,5 λίτρων ούρων μειώνουν τον κίνδυνο της νεφρολιθίασης στο μισό. Για την παραγωγή αυτής της ποσότητας ούρων πρέπει να καταναλώνετε τουλάχιστον 2 λίτρα υγρών καθημερινά, με πρωταγωνιστή βέβαια το νερό.
  2. Περιορίστε το αλάτι (NaCl). Το αλάτι έχει ενοχοποιηθεί για μια σειρά παθολογικών καταστάσεων. Μία από αυτές είναι ο σχηματισμός λίθων στα νεφρά. Το αλάτι οδηγεί στην αύξηση των επιπέδων ασβεστίου στα ούρα, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη λίθων. Για να μειώσετε το αλάτι, καλό είναι, πέραν του περιορισμού των ποσοτήτων του στα φαγητά σας, να προσέχετε τα συστατικά τροφίμων που αγοράζετε, ώστε να έχετε εικόνα από περιεκτικότητά τους σε αλάτι. Ακόμα και το ψωμί, που μπαίνει στο σπίτι σας καθημερινά, περιέχει αλάτι. Η ημερήσια πρόσληψη αλατιού δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 2.300 mg, ενώ όταν υπάρχει ήδη πρόβλημα με πέτρες στα νεφρά, η ποσότητα πρέπει να είναι ακόμα μικρότερη, κατά προτίμηση 1.500 mg. Ένας τρόπος για να μην στερηθείτε τη νοστιμιά που χαρίζει στα φαγητά το αλάτι είναι η χρήση μπαχαρικών.
  3. Βάλτε στη ζωή σας τα φρούτα, κατά προτίμηση τα εσπεριδοειδή, και τα λαχανικά. Πορτοκάλια και λεμόνια, που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε κιτρικό κάλιο, βοηθούν στην πρόληψη υποτροπών λιθίασης. Ειδικά το κιτρικό οξύ του λεμονιού συμβάλλει στην αποτροπή του σχηματισμού λίθων, δεσμεύοντας το ασβέστιο από τα ούρα.
  4. Περιορίστε την κατανάλωση της ζωικής πρωτεΐνης. Οι μεγάλες ποσότητες κόκκινων κρεάτων, αλλά και άλλων ζωικών πρωτεϊνών στην καθημερινή διατροφή, όπως τα αυγά, τα πουλερικά και τα θαλασσινά, έχουν ως συνέπεια την αύξηση του ουρικού οξέος, άρα και τις πιθανότητες σχηματισμού λίθων στα νεφρά.  
  5. Προτιμήστε τροφές πλούσιες σε ασβέστιο. Αν και ο περισσότερος κόσμος πιστεύει πως η πρόσληψη ασβεστίου μπορεί να οδηγήσει στον σχηματισμό λίθων στα νεφρά, συμβαίνει το αντίθετο. Τυρί, γάλα, γιαούρτι μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη λίθων οξαλικού ασβεστίου, της συνηθέστερης μορφής λιθίασης. Μελέτες έχουν δείξει πως το ασβέστιο δεσμεύει τα οξαλικά οξέα στο έντερο, περιορίζοντας την απορρόφησή τους και την έκκρισή τους στα ούρα.
  6. Μειώστε την κατανάλωση τροφών με οξαλικές ενώσεις. Τρόφιμα όπως τα αμύγδαλα, το σπανάκι,  το παντζάρι, τα φασόλια, τα καρότα, το σέλινο, τα ραδίκια, οι μελιτζάνες, τα κολοκύθια, τα πράσα και οι πιπεριές έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικές ενώσεις, παράγοντα κινδύνου για τον σχηματισμό λίθων.

Βάλτε τις έξι αυτές πρακτικές στη ζωή σας και  μειώστε τις πιθανότητες σχηματισμού λίθων στα νεφρά, αποφεύγοντας όλα τα δυσάρεστα παρεπόμενα.